Arash Hadavi1, Farooq Kargar2*, Neda Saghi3
- Tavuk Beslenmesi alanında doktora öğrencisi, Ziraat Fakültesi, Ferdowsi Üniversitesi, Meşhed, İran
- Tavuk Beslenmesi alanında doktora öğrencisi, Ziraat Fakültesi, Ferdowsi Üniversitesi, Meşhed, İran
- Tavuk Beslenmesi alanında yüksek lisans öğrencisi, Ziraat Fakültesi, Ferdowsi Üniversitesi, Meşhed, İran
Özet
Ticari toksin bağlayıcı Bentomax Chitika’nın süt ineklerinde sütün niceliksel ve nitel özellikleri ile plasenta tutulması, düşük ve topallık üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla, 30 süt ineğinin iki gruba ayrıldığı bir deney tasarlandı: kontrol ve tedavi (1 kg/ton Chitika çok bileşenli toksin bağlayıcı). Deneyde seçilen tüm hayvanlar fiziksel, beslenme ve sağlık koşulları açısından aynı koşullardaydı. Süt üretimi günlük olarak kaydedildi. Deneysel periyot boyunca sütteki yağ, protein ve laktoz miktarı ile somatik hücre sayısı spektrofotometre kullanılarak incelenmek üzere örnekler ayda iki kez ölçülmüştür. Aynı zamanda sağlık durumu, topallık ve üreme hastalıkları aylık olarak kaydedilmiştir. Sonuçlar, yemlere 1 kg/ton çok bileşenli toksin bağlayıcı eklenmesinin süt somatik hücre sayısını önemli ölçüde azalttığını ve süt proteinini artırdığını göstermiştir. Ayrıca, tüm deneysel periyot boyunca 1 kg/ton toksin bağlayıcı ile beslenen grupta tutulan plasenta veya düşük gözlemlenmezken, kontrol grubunda tüm deneysel periyot boyunca bir tutulan plasenta ve üç düşük gözlemlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, süt ineklerinin diyetine 1 kg/ton çok bileşenli toksin bağlayıcı eklenmesinin süt kalite özellikleri ve üreme performansı üzerinde olumlu etkileri olduğu söylenebilir.
Giriş
Hayvancılık sektörünün ekonomik yönleri, topluma süt ve et sağlanması açısından çok önemlidir ve ülkede her yıl milyonlarca ton süt ve et inekler tarafından sağlandığından, süt sığırcılığındaki krizlerden biri, ekonominin bu sektörüne büyük kayıplara neden olan düşüklerdir (Xiong, Wang, Nennich, Li ve Liu, 2015). Süt ineklerinde herhangi bir düşük, çiftçi için kayıplar ve kayıplar anlamına gelir. Bu nedenle, süt ineklerinde düşük nedenini bulmak ve bu faktörleri önlemek, çiftçilerin karlılığına büyük ölçüde yardımcı olabilir. Bu faktörler arasında genetik anormallikler, ısı stresi, mikotoksinler ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar bulunur; bunların en önemlileri mikotoksinler ve mikotoksinlerdir (Rafati, Mehrabani-Yeganeh ve Hanson, 2010; Shabbir ve diğerleri, 2011). Bazı mantar türleri, strese girdiğinde, mikotoksin adı verilen toksik maddeler salgılar ve bunlar üretildikleri ortamda kalır. Mantarlar ve küfler, bitki büyümesinin çeşitli aşamalarında, toprakta oldukları zamandan (hasattan önce) hasada, depolamaya, nakliyeye ve yem fabrikalarına kadar mikotoksin oluşturabilir ve üretebilir (Bhatti vd., 2017). Mikotoksinler, gıda üzerinde büyüyen belirli mantarlar tarafından üretilen bilinen toksik sekonder metabolitlerdir. Mikotoksinler, gastrointestinal sistemin mikroflorasını değiştirerek konakçı bağışıklığı üzerinde olumsuz etkilere sahiptir. Çeşitli mikotoksinler arasında aflatoksinler, okratoksinler, T2, zearalenon ve deoksinivalenol, dünyanın farklı yerlerindeki çoğu gıdada mevcuttur (Schwartz-Zimmermann vd., 2018). Mikotoksinlerin en toksik etkisi, vücut organlarına zarar vererek yem alımının azalmasına, düşük dönüşüm oranına, üretimin, doğurganlığın ve üreme sorunlarının azalmasına neden olmasıdır. Toksik etkileri ve bunların hayvancılık ürünlerine geçişini azaltmak için bilimsel ve uygun maliyetli bir çözüm, gastrointestinal sistemdeki biyoyararlanımlarını azaltmaktır. Queiroz vd. (2012) bentonit bazlı adsorbanların toksinleri emmede etkili olduğunu bildirmiştir (Queiroz, Han, Staples ve Adesogan, 2012). Ayrıca, Saccharomyces cerevisiae’nin fermente ürünleri (SCFA), bağırsak mikrobiyomunu düzenleyerek, bağırsak morfolojisini iyileştirerek ve inflamatuar yanıtları azaltarak hayvan performansını iyileştirme yeteneğine sahiptir (Xiao ve ark., 2016). 36 çalışmadan elde edilen verilerin analizinde, SCFA takviyesinin laktasyondaki ineklerde DMI’yi, süt üretimini, yağ yüzdesini ve süt proteinini artırdığı gösterilmiştir (Poppy ve ark., 2012). Bu nedenle, maya hücre duvarı ve bentonit bileşikleri diyet aflatoksininin inek sütüne geçmesini azaltır ve toksinler tarafından süt üretiminin azalmasını önler. Ogunade ve ark. (2016), sodyum bentonit ve SCFA kombinasyonunun süt ineklerinde performansı iyileştirdiğini ve inflamatuar stresi azalttığını bildirmiştir (Ogunade ve ark., 2016). Bu çalışmada, çok bileşenli toksin bağlayıcının Holstein ineklerde süt kantitatif ve kalitatif özellikleri, doğurganlık ve düşük üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
Malzemeler ve Yöntemler
Bu deney, 1 Ekim 1400 ile 30 Aralık 1401 tarihleri arasında Varamin’de bulunan özel bir süt çiftliğinde 3 ila 4 yaşlarındaki 30 yetişkin Holstein ineği üzerinde yürütülmüştür. Projede seçilen tüm hayvanlar fiziksel, beslenme ve sağlık koşulları açısından aynı koşullardaydı. İnekler, 15 tedavi ve kontrol başı olmak üzere iki gruba ayrıldı. Kontrol grubuna bazal diyet verildi ve tedavi grubuna bazal diyet + 1 kg/ton Bentomax Chitica verildi. Şirket, Bentomax Chitica çok bileşenli toksin bağlayıcının canlı maya Saccharomyces cerevisiae, Saccharomyces cerevisiae maya hücre duvarı, aktif karbon, diatomlu toprak ve bentonit içerdiğini iddia etmektedir.
Bazal diyet, NRC 2001 beslenme gereksinimlerine göre günlük süt üretimi 35 kg olan süt ineklerinin gereksinimlerine göre ayarlandı. Süt üretimi günlük olarak kaydedildi. Deneysel dönem boyunca ayda iki kez laboratuvara süt yağı, protein ve laktoz içeriğinin analizi ve spektrofotometre kullanılarak sütün somatik hücre sayısının belirlenmesi için örnekler gönderildi.
Aynı zamanda sağlık durumu, topallık insidansı ve üreme hastalıkları aylık olarak kaydedildi ve Excel yazılımına girildi.
Verilerin denklemleri ve istatistiksel analizi
Elde edilen veriler tamamen rastgele bir tasarımda analiz edildi. Verileri analiz etmek için SAS istatistik yazılımı sürüm 9.1 (2001) GLM prosedürü kullanıldı. Ortalamaları 0,05 anlamlılık düzeyinde karşılaştırmak için Duncan’ın çoklu aralık testi kullanıldı.
Bu tasarımın istatistiksel modeli aşağıdaki gibidir:
Yij = µ + Ti + eij
Yij = i. tedavideki her gözlemin j. tekrarındaki değeri
= µ. ilgi konusu özellik için popülasyon ortalaması
= Ti. tedavinin i. etkisi
= eij. kalıntı etkileri (deneysel hata)
| Tablo 1- Bazal diyetin diyet bileşenleri ve kimyasal bileşimleri | |
| Diyet bileşenleri | Kuru madde yüzdesi |
| Kuru saman | 15 |
| Mısır silajı | 25 |
| Şeker pancarı posası | 3 |
| Öğütülmüş mısır | 13.5 |
| Öğütülmüş arpa | 17.5 |
| Soya unu | 13 |
| Pamuk tohumu küspesi | 6 |
| Buğday kepeği | 4.5 |
| Balık tozu | 1 |
| Kalsiyum karbonat | 0.7 |
| Sodyum bikarbonat | 0.4 |
| Dikalsiyum fosfat | 0.1 |
| Tuz | 0.3 |
| Mineral-vitamin takviyesi | 0.5 |
| Diyetin kimyasal bileşimi | |
| Ham protein (yüzde) | 18 |
| Nötr deterjanda çözünmeyen lifler (yüzde) | 31 |
| Asit deterjanda çözünmeyen lifler (yüzde) | 18.5 |
| Net laktasyon enerjisi (kilogram kuru madde başına megakalori) | 1.59 |
Sonuçlar ve Tartışma
Tablo 2, çok bileşenli toksin bağlayıcı Bentomax Chitica’nın Holstein ineklerinde sütün niceliksel ve nitel özellikleri üzerindeki etkisini bildirmektedir. Sonuçlar, toksin bağlayıcının kullanımının kuru madde alımı, süt verimi, süt yağı, süt laktozu ve yağsız katılar üzerinde önemli bir etkisi olmadığını göstermiştir. Toksin bağlayıcı alan ineklerdeki süt proteini yüzdesi, kontrol grubuna kıyasla daha yüksekti (P<0,05), bu da Jiang ve ark.’nın (2018) sonuçlarıyla tutarlıydı. Aflatoksin B1 ile mücadele eden süt ineklerinin diyetine sodyum bentonit ile birlikte maya hücre duvarının eklenmesinin süt proteini üretimini önemli ölçüde artırdığını bildirmişlerdir. Süt içindeki somatik hücre sayısı, kontrol grubuna kıyasla 1 kg/t toksin bağlayıcı Bentomax Chitica yemi alan grupta önemli ölçüde azaldı. Birkaç önceki çalışma, maya hücre duvarlarının, süt ineklerinde ısı stresi veya süt ineklerinin geçiş dönemindeki metabolik stresler gibi onu etkileyebilecek stresli koşullar altında rumen fermantasyonunu ve hayvan performansını iyileştirebileceğini göstermiştir (Acharya, Pretz, Yoon, Scott ve Casper, 2017). Kutz ve arkadaşları (2009), kg kuru madde başına 112 μg aflatoksin eklenmesinin süt ineklerinde süt bileşenlerinin konsantrasyonu üzerinde bir etkisi olmadığını bildirmiştir (Kutz ve arkadaşları, 2009). Jiang ve arkadaşları (2018) ayrıca, maya hücre duvarlarının sodyum bentonit ile birlikte eklenmesinin, aflatoksin B1 ile mücadele eden ineklerde sütteki yağ ve laktoz yüzdesi üzerinde bir etkisi olmadığını bildirmiştir (Jiang ve arkadaşları, 2018).
| Tablo 2. Holstein ineklerinde deneysel uygulamaların kantitatif ve kalitatif süt özellikleri üzerindeki etkisi | ||||
| Tanık | Ton başına bir kilo
Toxin binder |
SEM | P-Value | |
| Kuru madde (kg/gün) | 22.37 | 22.46 | 0.065 | 0.3348 |
| Çiğ süt (kg/gün) | 27.48 | 27.42 | 0.070 | 0.5051 |
| %4 yağ oranına göre düzeltilmiş süt (kg/gün) | 24.30 | 24.44 | 0.131 | 0.4554 |
| Süt yağı (yüzde) | 3.24 | 3.27 | 0.024 | 0.3604 |
| Süt proteini (yüzde) | 2.88b | 3.31a | 0.062 | 0.0428 |
| Laktoz (yüzde) | 4.83 | 4.85 | 0.020 | 0.5614 |
| Yağsız katı içerikler | 9.35 | 9.03 | 0.244 | 0.3573 |
| Somatik hücreler (log cells/µL) | 4.08a | 3.40b | 0.092 | 0.0001 |
| Her satırda farklı harfler bulunan ortalamalar birbirinden anlamlı derecede farklıdır. ( 05/0p< ).
SEM = Ortalamanın standart hatası P-value = Önemli olma olasılığı
|
||||
Tablo 3, çok bileşenli toksin bağlayıcı Bentomax Chitica’nın süt ineklerinde yılın farklı mevsimlerinde topallık, plasenta tutulması ve düşük sıklığı üzerine etkilerini bildirmektedir. En yüksek topallık oranı kış mevsiminde olup kontrol diyeti alan ineklerle ilgilidir. Genel olarak kış mevsiminde, yemin kalitesinin daha düşük olması ve bakımının daha zor olması nedeniyle, diğer yandan kış yağışları ve ıslak yataklık topallık sıklığını artırmada etkili olabilir. Çok bileşenli toksin bağlayıcı alan grupta tüm deney süresi boyunca plasenta tutulması ve düşük yaşanmamıştır, ancak kontrol grubunda ilkbahar, yaz ve kış aylarında bir düşük ve kışın bir plasenta tutulması olmuştur. Yemdeki toksinlerin varlığı düşük ve plasenta tutulması üzerinde olumsuz bir etkiye sahiptir. Zeralenone toksini ineklerde östrojen tepkisine neden olur, bu da sonuç olarak düşüklere ve üreme organlarında değişikliklere neden olur. Kallela ve Ettala tarafından 1984 yılında yapılan bir çalışmada, 10 mg/kg zearalenon içeren yoncayla beslenen ineklerde erken düşük meydana gelmiştir (Kallela & Ettala, 1984). Başka bir çalışmada, 1,5 mg/kg zearalenonla beslenen ineklerde düzensiz östrus döngüleri ve gebe ve kısır ineklerde davranışsal östrus meydana gelmiştir (Gupta, 2012).
| Tablo 3- Süt ineklerinde yılın farklı mevsimlerinde topallık, plasenta tutulması ve düşük sıklığı üzerine deneysel uygulamaların etkisi | |||
| Mevsim | Tanık | Bir ton toksin bağlayıcı başına bir kilo | |
| پاییز | Topallık | 3 | 1 |
| Tutulan plasenta | 0 | 0 | |
| Kürtaj | 0 | 0 | |
| زمستان | Topallık | 8 | 3 |
| Tutulan plasenta | 1 | 0 | |
| Kürtaj | 1 | 0 | |
| بهار | Topallık | 4 | 1 |
| Tutulan plasenta | 0 | 0 | |
| Kürtaj | 1 | 0 | |
| تابستان | Topallık | 3 | 0 |
| Tutulan plasenta | 0 | 0 | |
| Kürtaj | 1 | 0 | |
Sonuç
Mikotoksinler süt sığırı üretimi üzerinde olumsuz etkilere sahiptir. Bu çalışma, 13 aylık deney boyunca ticari toksin bağlayıcı Bentomax Chitica kullanımının sütteki somatik hücre sayısını önemli ölçüde azalttığını ve süt proteinini artırdığını göstermiştir. Ayrıca, tüm deney boyunca tutulan plasenta veya düşük olmamıştır. Elde edilen sonuçlara göre, toksin bağlayıcı Bentomax Chitica’nın her ton yem için bir kilogram kullanılması önerilmektedir.
منابع
Acharya, S., Pretz, J., Yoon, I., Scott, M., & Casper, D. (2017). Effects of Saccharomyces cerevisiae fermentation products on the lactational performance of mid-lactation dairy cows. Translational Animal Science, 1(2), 221-228.
Bhatti, S. A., Khan, M. Z., Saleemi, M. K., Saqib, M., Khan, A., & Ul-Hassan, Z. (2017). Protective role of bentonite against aflatoxin B1-and ochratoxin A-induced immunotoxicity in broilers. Journal of immunotoxicology, 14(1), 66-76.
Gupta, R. C. (2012). Veterinary toxicology: basic and clinical principles: Academic press.
Jiang, Y., Ogunade, I., Kim, D., Li, X., Pech-Cervantes, A., Arriola, K., . . . Staples, C. (2018). Effect of adding clay with or without a Saccharomyces cerevisiae fermentation product on the health and performance of lactating dairy cows challenged with dietary aflatoxin B1. Journal of dairy science, 101(4), 3008-3020.
Kallela, K., & Ettala, E. (1984). The oestrogenic Fusarium toxin (zearalenone) in hay as a cause of early abortions in the cow. Nordisk veterinaermedicin, 36(9-10), 305-309.
Kutz, R., Sampson, J., Pompeu, L., Ledoux, D., Spain, J., Vazquez-Anon, M., & Rottinghaus, G. (2009). Efficacy of Solis, NovasilPlus, and MTB-100 to reduce aflatoxin M1 levels in milk of early to mid lactation dairy cows fed aflatoxin B1. Journal of dairy science, 92(8), 3959-3963.
Ogunade, I., Arriola, K., Jiang, Y., Driver, J., Staples, C., & Adesogan, A. (2016). Effects of 3 sequestering agents on milk aflatoxin M1 concentration and the performance and immune status of dairy cows fed diets artificially contaminated with aflatoxin B1. Journal of dairy science, 99(8), 6263-6273.
Poppy, G., Rabiee, A., Lean, I., Sanchez, W., Dorton, K., & Morley, P. (2012). A meta-analysis of the effects of feeding yeast culture produced by anaerobic fermentation of Saccharomyces cerevisiae on milk production of lactating dairy cows. Journal of dairy science, 95(10), 6027-6041.
Queiroz, O., Han, J., Staples, C., & Adesogan, A. (2012). Effect of adding a mycotoxin-sequestering agent on milk aflatoxin M1 concentration and the performance and immune response of dairy cattle fed an aflatoxin B1-contaminated diet. Journal of dairy science, 95(10), 5901-5908.
Rafati, N., Mehrabani-Yeganeh, H., & Hanson, T. E. (2010). Risk factors for abortion in dairy cows from commercial Holstein dairy herds in the Tehran region. Preventive veterinary medicine, 96(3-4), 170-178.
Schwartz-Zimmermann, H., Hartinger, D., Doupovec, B., Gruber-Dorninger, C., Aleschko, M., Schaumberger, S., . . . Schatzmayr, D. (2018). Application of biomarker methods to investigate FUM zyme mediated gastrointestinal hydrolysis of fumonisins in pigs. World Mycotoxin Journal, 11(2), 201-214.
Shabbir, M. Z., Nazir, M. M., Maqbool, A., Lateef, M., Shabbir, M. A. B., Ahmad, A., . . . Ijaz, M. (2011). Seroprevalence of Neospora caninum and Brucella abortus in dairy cattle herds with high abortion rates. Journal of Parasitology, 97(4), 740-742.
Xiao, J., Alugongo, G., Chung, R., Dong, S., Li, S., Yoon, I., . . . Cao, Z. (2016). Effects of Saccharomyces cerevisiae fermentation products on dairy calves: Ruminal fermentation, gastrointestinal morphology, and microbial community. Journal of dairy science, 99(7), 5401-5412.
Xiong, J., Wang, Y., Nennich, T., Li, Y., & Liu, J. (2015). Transfer of dietary aflatoxin B1 to milk aflatoxin M1 and effect of inclusion of adsorbent in the diet of dairy cows. Journal of dairy science, 98(4), 2545-2554.
