Mikotoksinler, hayvan ve kümes hayvanlarının beslenmesi ve yetiştirilmesinde önemli bir sorundur. Dünya genelinde ekonomik, sağlık ve kamu sağlığı açısından ciddi etkiler yaratmaktadır. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından yıllık olarak yayımlanan raporlara göre, dünyada üretilen tarım ve hayvancılık ürünlerinin yaklaşık %20’si mikotoksinlerle kontamine olmaktadır.
Şu ana kadar araştırmacılar tarafından yaklaşık 520 çeşit mantar toksini tespit edilmiştir. Ancak bunlardan sadece birkaçı, hayvan ve kümes hayvanlarının beslenmesinde bulunan yem kaynaklarında önemli miktarlarda bulunduğu için büyük önem taşımaktadır.
Bu mikotoksinler arasında en önemlilerinden biri aflatoksinlerdir. Özellikle en zararlı türü olan Aflatoksin B1, en tehlikeli mantar toksini olarak bilinmektedir.
Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yapılan araştırmalar, Aflatoksin B1’in karaciğer kanserine neden olan en önemli faktörlerden biri olduğunu göstermiştir. Bu nedenle, hayvan ve insan gıdalarında belirli seviyelerde bu toksinlere izin verilmektedir.
Genel olarak, mikotoksinler hayvanları, kümes hayvanlarını, su ürünlerini ve hatta insanları olumsuz etkileyebilir. Bu etkiler arasında büyüme hızının azalması, yem tüketiminin düşmesi, yem dönüşüm oranının artması, bağırsak villuslarına ciddi zarar vermesi, sindirim problemleri, böbrek ve karaciğer hasarı, yağlı karaciğer oluşumu gibi durumlar yer almaktadır.
Mikotoksinlerin Zararlı Etkilerini Önleme Yöntemleri
Mikotoksinlerin olumsuz etkilerini önlemenin en önemli yollarından biri, yem ve suyun mikotoksinlerden arındırılmış olmasıdır. Bunun için güvenilir yem kaynakları tercih edilmeli ve yemlerdeki mikotoksin seviyeleri güvenilir laboratuvarlarda test edilmelidir. Ancak, tarımsal üretimde (ekim, yetiştirme ve hasat) ve depolama süreçlerinde oluşabilecek kontaminasyon nedeniyle bu yöntem tek başına yeterli olmayabilir.
Başka bir önleme yöntemi, yetiştirme ortamında yüzeylerin güçlü dezenfektanlarla temizlenmesidir.
Ancak en önemli ve en basit yöntemlerden biri, yemlere toksin bağlayıcı (Toxin Binder) eklemektir. Toksin bağlayıcılar, mantarsal toksinlere bağlanarak onları etkisiz hale getirir ve vücuttan atılmasını sağlar.
Her ne kadar toksin bağlayıcılar, hayvan beslenmesi açısından doğrudan besin değeri sağlamasa da, mikotoksinlerle fiziksel mücadelede etkili bir yöntem olarak kabul edilir. Toksin bağlayıcılar birkaç gruba ayrılmaktadır. Bunlar:
- Mineral bağlayıcılar (örneğin bentonitler)
- Organik bağlayıcılar
- Mikroorganizmalar
- Mikrobiyal metabolitler
En Etkili Toksin Bağlayıcılar
- Bentonitler, kimyasal yapıları sayesinde yüksek toksin bağlama kapasitesine sahiptir. Kalsiyum ve sodyum bentonitlerinin kullanımı, süt ineklerinde aflatoksin kalıntısını azaltmaktadır.
- Diyatom toprağı, laboratuvar ortamında aflatoksin, trikotesen, zearalenon ve okratoksin gibi bazı mikotoksinlere bağlanma potansiyeli göstermiştir.
- Aktif karbon, geniş spektrumlu toksin bağlayıcılardan biridir. Süt ineklerinin beslenmesinde kullanıldığında, süt ve ette aflatoksin kalıntısını azaltmaktadır. Ancak işlenmemiş aktif karbon, bazı vitamin ve minerallerle bağlanabilir, bu da besin kaybına neden olabilir. Fakat işlenmiş aktif karbon bu olumsuz özelliği ortadan kaldırmaktadır.
- Canlı maya ve maya hücre duvarı, en önemli toksin bağlayıcılardan biridir. Beta-glukan ve mannan oligosakkaritler, Aflatoksin B1, Okratoksin, Zearalenon ve Trikotesen gibi bazı mikotoksinlere bağlanabilir.
- Bitkisel bileşenler, antioksidan, antifungal, antimikrobiyal ve antiviral özellikleri nedeniyle toksin bağlayıcı olarak kullanılabilir.
Her mikotoksinin kimyasal yapısı farklı olduğundan, birden fazla toksin bağlayıcının bir arada kullanılması daha etkili sonuçlar vermektedir.
ENDOTOX – Güçlü ve Etkili Toksin Bağlayıcı
Endotoksin bağlayıcı “ENDOTOX”, Chitika firması tarafından ithal edilen ve hayvan ve kümes hayvanı yetiştiriciliğinde toksinlerin yok edilmesinde öncü bir üründür.
ENDOTOX, aşağıdaki bileşenlerden oluşmaktadır:
- Maya hücre duvarı (Saccharomyces cerevisiae)
- Alüminosilikatlar (Bentonit, Diyatom toprağı vb.)
- Canlı maya (Saccharomyces cerevisiae)
- Aktif karbon
- Organik asitler
ENDOTOX, yerli ve yabancı benzer ürünlerle kıyaslandığında, farklı toksinleri bağlamada üstün performans göstermektedir. İçeriğindeki çeşitli bileşenler sayesinde, hemen hemen tüm yem kaynaklarındaki mikotoksinleri etkisiz hale getirmektedir.
Ayrıca, ENDOTOX, mide-bağırsak sisteminin asidik ortamına dayanıklıdır. Özel formülasyonu, mineraller ve vitaminlerle bağlanmadığı için hayvan beslenmesinde olumsuz bir etki oluşturmaz.
Yüksek etkili ve kaliteli bileşenleri sayesinde, ENDOTOX hem etkili hem de ekonomik bir çözümdür.
