Bentonit, montmorillonit minerali ile oluşur ve birçok endüstride kullanılır. Ancak montmorillonit dışındaki safsızlıklar, kaliteyi düşürür.
Bentonit terimi ilk kez, Wyoming bölgesinde, Kretase dönemi çökellerinde, yüksek kolloid ve plastik özelliklere sahip kil taşları için kullanılmıştır.
Ticari bentonitler, genellikle %60’tan fazla montmorillonit içerir ve kuvars, kristobalit, feldispat, zeolit gibi diğer minerallerle birlikte bulunur. Bu minerallerin varlığı, bentonitin kaynağına bağlıdır. Montmorillonit, bentonitin temel ve aktif bileşiğidir ve ekonomik önemi de bu orana bağlıdır.
Bentonit, kağıt endüstrisi, nanomateryaller ve polimerler gibi birçok endüstride dolgu maddesi olarak kullanılabilir. Günümüzde farmasötik, kişisel bakım, kozmetik ve hayvan yemleri gibi alanlarda da büyük talep görmektedir. Bu tür kullanımlar için gerekli olan bentonit, yüksek montmorillonit içeriği ile saf beyaz bentonittir ve bu da onun en az %60 katyon değişim kapasitesine sahip olmasını sağlar.
Hayvan Yemi Olarak Bentonitin Faydaları
Bentonit, hayvan yemi ve kanatlı yemlerinde toksin bağlayıcı ve pellet bağlayıcı olarak çeşitli uygulamalara sahiptir. Bugün, zehirli maddelerin, özellikle aflatoksinlerin çözümü için aktif karbon, bentonit ve diğer alüminosilikatların kullanımı kanıtlanmıştır.
Bentonit, benzersiz çok yüzeyli yapısı sayesinde aflatoksinleri yüksek oranda bağlama kapasitesine sahiptir ve aynı zamanda pellet bağlayıcı olarak da oldukça uygundur. Ayrıca bentonit, hayvan beslemede bir tampon olarak kullanılabilir. Bentonit, yatak altı malzemesi olarak da nem emici olarak kullanılır.
Genel olarak bentonitin hayvan beslemesindeki faydaları şunlardır:
- Aflatoksinlerin karaciğer üzerindeki olumsuz etkilerini engelleme
- Bağışıklık sistemini ve hayvan sağlığını iyileştirme
- Günlük kilo artışını artırma
- Süt kalitesini iyileştirme ve somatik hücreleri azaltma
- Mide asiditesini düzenleyerek sindirimde iyileşme sağlama
Kanatlı Hayvanlarda Bentonit Kullanımının Etkisi
- MikoToksinlerin emilimini ve inaktif hale getirilmesini sağlama
- Karaciğer hastalıklarını, özellikle yağlı karaciğeri azaltma
- Yatak nemini azaltma
- Koksidiyozu, koksidiaların yaşam döngüsünü engelleyerek azaltma
- Ammonyak salınımını azaltma
Son yıllarda, bentonit, düşük enerjili ve yüksek lifli diyetlerde uygun bir pellet bağlayıcı olarak kullanılmıştır.
Asidik yıkanmış bentonit, bentonit işleme ürünlerinden biridir ve yıkama işlemiyle yapısı değiştirilir, aktif katmanları artar ve toksin bağlama kapasitesi artırılır.
Çitika Şirketi, büyük madenleri ve fabrikasıyla, hem ham hem de asidik yıkanmış bentonit üretme ve Türkiye geneline sevkiyat yapma kapasitesine sahiptir.
Asidik yıkanmış bentonit, aflatoksinlerle bağlanarak onları nötralize edebilecek bir yapıya sahiptir. Bu bileşiklerin moleküler yüzeyi, su ile doymuş olup, aflatoksinlerin kutuplu atom yapısını kendine çekebilir.
Su, pozitif ve negatif yük bölgeleriyle iki kutuplu bir yapıya sahiptir ve aflatoksin molekülüyle bağlanarak nötralize olmasını sağlar. Bu işlem, aflatoksinin sindirim süreçlerinden ayrılmasını sağlar ve zehirli maddenin hayvanların kan dolaşımına geçmesini engeller.
